“How long will you waver, O faithless daughter? For the LORD has created a new thing on the earth: a woman encircles a man.”

Jeremiah 31:22 is a difficult verse which has given rise to plenty of weird historical interpretations. If you perhaps think the following exegesis is a stretch, I welcome hearing better proposals. I personally think my explanation is more plausible than any of the unsatisfying ideas I’ve found in the commentaries.

Jesus wants a Bride who takes initiative. There’s my short answer. Now I’ll explain.

Jeremiah 31 contains the most famous “New Covenant” passage in all of Tanakh. The book of Hebrews quotes from and exegetes this chapter extensively. One of the main points is that God is going to inscribe His law on heart-tablets rather than just on stone-tablets. That is a big part of the newness of the New Covenant.

Tanakh subjects us to a discouragingly cyclic motif:

• God takes the initiative to interact with His people. He rescues them, speaks to them, guides and directs them, etc.
• Early on there are signs from the people of enthusiastic Godward submission, love, respect: “All that the LORD has spoken we will do, and we will be obedient.”
• … But before too long they start slipping into rebellion, idolatry, faithlessness, and just all manner of yuckiness.
• God sends disciplinary curses, as He forewarned He would, to alert their attention to their unhealthy condition.
• When the trauma gets painful enough, the people eventually cry out to the only God who is able to save them.
• God’s merciful heart has compassion on them, He is moved to rescue them once again, and we are back at the top of the cycle.

It is not just the reader who gets discouraged experiencing this cycle repeatedly as he reviews redemptive history. Almighty God’s own patience wears thin over time. Eventually the cycle is actually disrupted, or at least modified, when God makes good on His threat to abandon His home-in-their-midst in their together-city in their together-land and give His covenant people over to exile.

Jeremiah’s prophetic career is right at that transition point. On par with Hosea’s gut-wrenching reversal of the marital covenant formula, “You are not my people, and I am not your God,” it is Jeremiah who provides us with the clearest statement that God actually divorced His adulterous spouse (3:8), at least for a time.

Nevertheless, grace upon grace, even after divorce(!) He still(!) had not given up on those whom He “loved with an everlasting love” (Jer 31:3).

So two distinct principles are both extremely important here: (1) The incredibly patient and merciful and faithful Lord desires intimacy with His covenant people even after repeated, massive acts of unfaithfulness on their part, AND (2) He doesn’t want the repeated, massive acts of unfaithfulness to keep on going in perpetuity.

Hallelujah, the New Covenant is precisely the Divine Wisdom’s solution to synthesizing the tension of those two principles! Instead of just giving Commands regarding what His people should do, God will inscribe His Law upon their innermost being and thus bring forth for Himself a pure, faithful, loyal, loving, eager, covenant Bride.

Since this is a blog post, I won’t take the time to trace how the new covenant theme appears in Jeremiah before the words “new covenant” themselves appear in the classic new covenant text starting at 31:31. Suffice it to say that a glance at 31:1-3 shows that those verses belong to the same pericope, or at least are an introductory preface leading up to the full and explicit presentation of the New Covenant.

Indeed, the clear theme of 31:1-25 in a single word is: “restore.” Return from exile! Even at the very time God is sending His people into exile, He is also already making plans to restore them from it. Indeed, the Hebrew root “shuv” (return/restore/come back) occurs eleven times in verses 1-25.

Thus the idea in verse 21 is this: look at the trail markers you followed along the path from Zion to Babylon and trace those in reverse from Babylon back to Zion. But in 22a the Lord anticipates hesitation. He is saying, “Go! Go! Go back to Zion!,” but it is as if He then pictures her wavering. Perhaps she is double-minded. Yes, she kind of wants to go, but for some reason she is not going. Why is she not running back to Zion with the same energy by which, for example, David ran to the battle lion to engage the Philistine (1 Samuel 17:48)?

Perhaps she is waiting for a replay of the exodus — a pillar of cloud by day and a pillar of cloud by night to lead the way and go before her with a mighty outstretched hand? But recall the heart of the New Covenant: the New Covenant is new! The old ways led to the old patterns. God doesn’t simply want to repeat the old ways over again. Hence verse 22 introduces a “new thing.” Note well, a “new” thing! That word “khadasha” appears exactly two times in Jeremiah 31: verses 22 and 31. I propose to you that the “new thing” of 22 is the very spirit of the “new covenant” in verse 31 (cmp. also Ezek 11:19, 18:31, 36:26).

And what exactly does that “new spirit” of the “new covenant” actually look like? What is its practical outworking? It looks like a woman who so loves her man that she does the chasing, she does the pursuing, she does the embracing. She loves Him as intensely as He loves her (cmp. verse 3 again)! She “encircles” Him. She grabs hold of and takes Him as her own. A follow-up post on this blog will discuss more clearly what may be implied by the language here. Beware: it is spicy.

Indeed, we see this same theme in places like Song of Songs chapter five and Revelation 3:20. The man comes knocking at the woman’s door, but she is too tired or lazy or apathetic or worldly to bother getting out of bed to open the door for him. So what does He do? He moves on. Does that mean the relationship is permanently over? No, but it means that in order to be reunited she is going to have to take initiative to pursue after Him. He is willing to be found by her, He is willing to restore their intimate relationship, but that will only come about when she “seeks Him with all her heart” (Jer 29:13-14).

Throughout history God has fulfilled the classic masculine role of romantic and marital pursuit. He took for Himself a bride, pursued her despite her wanderings and waverings, etc. But the New Covenant introduces a New Thing: feminine initiative is essential to the perfection of the eternal Divine Romance. The new covenant brings a never-before-seen romantic balance to the relationship between God and His people. Christ’s bride is not merely taken by Him. She takes Him, she encircles Him, she wraps herself around Him as the walls of Jerusalem encircle the Temple.

In sum: the New Covenant is characterized by a new dimension of feminine initiative in the grand story of spiritual romance.

---

ChatGPT’s Turkish translation

ChatGPT’nin Türkçe çevirisi

---

Kadınsı İnisiyatif: Kadının Erkeği Kuşatması

(Yeremya 31:22 üzerine düşünceler)

“Ey dönek kız, daha ne zamana kadar kararsız kalacaksın? Çünkü RAB yeryüzünde yeni bir şey yaratıyor: Kadın erkeği kuşatacak.”
— Yeremya 31:22

Yeremya 31:22 zor bir ayettir ve tarih boyunca birçok tuhaf yoruma yol açmıştır. Eğer aşağıda sunacağım yorum size biraz zorlanmış gibi görünürse, daha iyi önerileri memnuniyetle duymak isterim. Şahsen, bunun yorumlarda karşılaştığım tatmin edici olmayan açıklamalardan daha makul olduğuna inanıyorum.

Kısa cevabım şu: İsa, inisiyatif alan bir Gelin istiyor.

Şimdi bunu açıklayayım.

Yeremya 31, bütün Tanah’taki en meşhur “Yeni Antlaşma” pasajını içerir. İbraniler mektubu bu bölümden yoğun biçimde alıntı yapar ve onu açıklar. Bölümün ana noktalarından biri şudur: Tanrı Yasası’nı artık yalnızca taş levhalara değil, insanların yüreklerine yazacaktır. Yeni Antlaşma’nın “yeniliğinin” büyük kısmı tam da budur.

Tanah boyunca moral bozucu bir döngü görürüz:

• Tanrı halkıyla ilişki kurmak için inisiyatif alır. Onları kurtarır, onlarla konuşur, onlara yol gösterir.
• Başlangıçta halkta Tanrı’ya yönelik coşkulu bir teslimiyet görülür:
  “RAB’bin söylediği her şeyi yapacağız.”
• Fakat çok geçmeden isyan, putperestlik, sadakatsizlik ve her türlü çürüme ortaya çıkar.
• Tanrı daha önceden uyardığı gibi disiplin edici yargılar gönderir.
• Acı yeterince büyüyünce halk sonunda kendilerini kurtarabilecek tek Tanrı’ya yakarır.
• Tanrı’nın merhametli yüreği yine şefkat gösterir; onları yeniden kurtarır ve döngü başa döner.

Bu tekrar eden döngü yalnızca okuyucuyu yormaz; Tanrı’nın sabrı da tükenme noktasına gelir. Sonunda Tanrı, halkının ortasında bulunan evini terk etme tehdidini gerçekleştirir ve antlaşma halkını sürgüne teslim eder.

Yeremya tam da bu kırılma noktasında hizmet etmektedir. Hoşea’daki “Siz benim halkım değilsiniz, ben de sizin Tanrınız değilim” sözleri ne kadar sarsıcıysa, Yeremya da Tanrı’nın zina eden eşini gerçekten boşadığını en açık biçimde söyleyen peygamberdir (Yer. 3:8) — en azından bir süreliğine.

Ama lütuf üzerine lütuf! Tanrı, “sonsuz sevgiyle sevdiği” halkından yine de vazgeçmedi (Yer. 31:3).

Burada iki gerçek aynı anda son derece önemlidir:

1. Sabırlı, merhametli ve sadık Rab, halkının tekrar tekrar yaptığı büyük sadakatsizliklere rağmen onlarla yakın ilişki arzulamaktadır.
2. Ama aynı zamanda bu sadakatsizlik döngüsünün sonsuza dek sürmesini istememektedir.

Hamdolsun, Yeni Antlaşma tam da bu iki gerilim noktasının Tanrısal çözümüdür! Tanrı artık yalnızca “ne yapılması gerektiğini” söyleyen buyruklar vermeyecektir. Yasası’nı halkının en iç varlığına yazacak ve böylece Kendisine sadık, temiz, istekli, sevgi dolu bir Gelin oluşturacaktır.

Bu bir blog yazısı olduğu için “Yeni Antlaşma” temasının Yeremya 31:31’den önce nasıl geliştiğini ayrıntılı biçimde incelemeyeceğim. Fakat 31:1-3’e kısa bir bakış bile bu bölümün aynı bütünün parçası olduğunu göstermeye yeterlidir.

Gerçekten de Yeremya 31:1-25’in ana teması tek kelimeyle şudur:
“Restorasyon.”

Sürgünden dönüş!

Tanrı halkını sürgüne gönderirken bile onları geri getirmeyi planlamaktadır. Nitekim İbranice “şuv” (dönmek / geri dönmek / restore olmak) kökü 1-25 ayetleri arasında on bir kez geçer.

Bu yüzden 21. ayetteki fikir şudur: Babil’e giderken izlediğin yol üzerindeki işaretleri şimdi ters yönde takip ederek Siyon’a geri dön.

Ama 22a’da Rab bir tereddüt görür. Sanki şöyle der:

“Git! Geri dön! Siyon’a dön!”

Ama kadın kararsızdır. Belki iki yüreklidir. Gitmek istemektedir ama aynı zamanda gitmemektedir. Peki neden? Davut’un Filistli’ye karşı koştuğu gibi neden bütün gücüyle Siyon’a dönmemektedir?

Belki yeni bir Çıkış beklemektedir: gündüz bulut sütunu, gece ateş sütunu…

Ama Yeni Antlaşma’nın özünü hatırlayın: Yeni Antlaşma yenidir! Eski yollar eski döngülere yol açtı. Tanrı aynı düzeni tekrar etmek istememektedir. Bu yüzden 22. ayette “yeni bir şey” ortaya çıkar.

Yeni bir şey!

İbranice “hadasha” kelimesi Yeremya 31’de yalnızca iki kez geçer: 22. ayette ve 31. ayette.

Benim önerim şudur: 22. ayetteki “yeni şey”, 31. ayetteki “Yeni Antlaşma”nın ruhudur.

Peki bu “yeni ruh” pratikte nasıl görünür?

Bir kadının erkeğini öyle yoğun sevmesi gibi görünür ki artık peşinden giden odur. Arayan odur. Sarılan odur. Onu kuşatan odur.

Onu, O’nun kendisini sevdiği yoğunlukta sever (krş. Yer. 31:3).

Onu “kuşatır.”

Ona tutunur ve onu kendisinin kılar.

Bu blogdaki sonraki bir yazıda bu dilin olası anlamlarını daha açık ele alacağım. Uyarayım: biraz ateşli bir konu.

Aynı temayı Ezgiler Ezgisi 5’te ve Vahiy 3:20’de de görüyoruz. Adam kapıyı çalar, ama kadın yorgun, isteksiz, uyuşmuş ya da dünya sallaşmış olduğu için kalkıp kapıyı açmaz.

Peki adam ne yapar?

Yoluna devam eder.

Bu ilişkinin sonsuza dek bittiği anlamına mı gelir? Hayır. Ama yeniden birleşmek istiyorsa artık kadının inisiyatif alıp onu araması gerekecektir.

Adam bulunmaya isteklidir. İlişkiyi restore etmeye isteklidir. Ama bu ancak kadın onu “bütün yüreğiyle aradığında” gerçekleşecektir (Yer. 29:13-14).

Tarih boyunca Tanrı klasik eril rolü üstlenmiştir: halkını arayan, peşinden giden, ona yaklaşan taraf hep O olmuştur.

Ama Yeni Antlaşma yeni bir şey getirir:

İlahi romantizmin olgunlaşması için kadınsı inisiyatif gereklidir.

Mesih’in Gelini yalnızca O’nun tarafından alınmaz. Aynı zamanda O’nu kendisi de alır. O’nu kuşatır. Yeruşalim’in surlarının Tapınak’ı kuşatması gibi kendisini O’nun çevresine sarar.

Özetle:

Yeni Antlaşma, ruhsal aşkın büyük hikâyesinde kadınsı inisiyatifin yeni bir boyutuyla karakterizedir.